Bileşiminde cıva bulunan amalgam dolguların dişhekimliğinde yaygın kullanımı, dişhekimi ve yardımcı personeli cıva zehirlenmesi riski ile karşı karşıya bırakmaktadır. Bu araştırmanın amacı, kamu kurumlarında veya serbest çalışan dişhekimlerinin ve yardımcı personelin kan cıva seviyelerini belirleyerek kronik cıva zehirlenmesi açısından değerlendirmektir. Bu amaçla 211 dental personel ve 58 kişilik bir kontrol grubu oluşturularak toplam 269 bireyden alınan kan örneklerinin cıva analizleri soğuk buhar Atomik Absorbsiyon Spektrometri yöntemiyle yapıldı. Katılımcılara, amalgam yapımı ve cıva hijyeni konusundaki tutumlarını belirlemeye yönelik 18 soruluk bir anket uygulandı. Analiz sonuçları istatistiksel olarak değerlendirildi. Dental personelin kan-cıva seviyesi, kontrol grubuna göre anlamlı şekilde yüksek olarak belirlendi, fakat çalışma yılı, amalgam yapım ve söküm sayısı, amalgam hazırlama koşulları, vitamin, balık, alkol tüketimi gibi faktörlerin etkisi istatistiksel olarak anlamlılık göstermedi. Anahtar kelimeler: Cıva, amalgam, toksikasyon.Yeidklerimize dikkat ettğimiz sürece
zayıflamamız kolaylaşacaktır.
Cıva zehirlenmesi aslında endüstriyel olarak karşımıza çıkmaktaysa da günümüzde diş hekimleri ve yardımcı personelde cıva zehirlenmesi riski altındadır.
Cıva zehirlenmesinin semptomları:
Tremor, konuşma düzensizlikleri, el yazısında değişiklikler (irregüler, titreyen harfler), anksiyete, kararsızlık, konsantrasyon bozukluğu, irritabilite ve bunlara bağlı kişilik değişikliği, uykusuzluk, halsizlik, sürekli baş ağrıları, ilerleyen dönemlerde halusinasyonlar, hafıza kaybı ve
genel vasomotor rahatsızlıklardır (3). Bilindiği gibi cıva oda sıcaklığında sıvı olan ve kolayca buharlaşabilen bir metaldir. Buhar şeklinde rahatlıkla hava pasajlarından geçerek mukozalara girmek suretiyle kana geçebilmekte ve hızla organizmanın tüm doku ve organlarında dağılıma
uğramaktadır. Cıva gümüş parlaklığında,sıvı bir metaldir. Oda sıcaklığında bile uçucudur. Kokusuz ve tatsız olan cıva buharı çok zehirlidir. Cıva bir çok metal için iyi bir çözücüdür. Elemental cıva başlıca solunum yolu ile absorbe olur. Cıva buharları monoatomik yapıda(Hg)
olduğu ve lipidde çözündüğü için organizmada depolanabilir. Elemental cıva gastrointestinal sistem ve mukoz membranlardan kolayca absorbe olur. Deri yoluyla,çözünen ve çözünmeyen cıva tuzlarının absorbsiyon hızları aynıdır(1,4). İnsanlar cıvayı; yiyeceklerden çevresel ve
endüstriyel maruz kalmalardan ve amalgam restorasyonlardan alırlar (9).Cıva primer olarak balıkta ve diğer deniz ürünlerinde metil cıva iyonu CH3Hg++ şeklinde bulunur. Amalgam restorasyonlarında solunan havada cıva elemental cıva (Hg0) şeklindedir ve akciğerlerden
absorbe olarak kana karışır. Kanda Hg0 şeklindeki cıva kan-beyin bariyerini geçebilmektedir.
